“Faszystowska Mać” i “Być u Siebie” na scenie walimskiego CKiT

W dniu 10 lutego 2017 roku, na terenie Gminy Walim miało miejsce niezwykłe wydarzenie. Na scenie walimskiego Centrum Kultury i Turystyki w Walimiu odbyły się bowiem dwa spektakle, przygotowane przez Towarzystwo Kultury Czynnej, a mianowicie “Faszystowska Mać” i “Być u Siebie”.

Widownia zgromadzona w byłej sali kinowej CKiT w pierwszej “odsłonie” miała możliwość obejrzenia, wysłuchania oraz przeżycia monodramatu pt. Faszystowska Mać, stworzonego  na podstawie wspomnień Wojciecha Szczeciniaka, spisanych przez jego wnuka, Radnego Gminy Walim Łukasza Kazka.

Scenariusz, reżyseria: Jerzy Welter
Scenografia, muzyka: Piotr Rogaliński
Wykonanie: Piotr Rogaliński

Wspomnienia bohatera Wojciecha Szczeciniaka dotyczą czasu II Wojny Światowej. Ukazują dramatyczne przeżycia, związane z ucieczką z „wywózki” na roboty do III Rzeszy, osadzeniem w Auschwitz-Birkenau i ponowną wywózkę na roboty. Przywołują jednak przede wszystkim czas osiedlania się Polaków na Dolnym Śląsku w latach 1945-1947, w tym i na terenie naszej gminy. Postać wyłaniająca się ze wspomnień Szczęśniaka jest w pewien sposób reprezentatywna dla grupy Polaków zasiedlających ziemie zachodnie. Bohater zmuszony przez okoliczności do mieszkania z Niemcami pod jednym dachem przez długie dwa lata, nie kryje do nich niechęci. Zawłaszczenie ich mienia traktuje jako oczywistą, minimalną rekompensatę za doznane w czasie okupacji niemieckiej krzywdy. Jednocześnie wyraźnie pokazuje granice, poza które nie posuwa się w szabrowaniu oraz potrafi w owym trudnym czasie dostrzec w niektórych Niemcach ich człowieczeństwo i ludzką uczciwość. Monodram w oparciu o tekst Łukasza Kazka poruszający problem pozbawienia korzeni, konieczność przebudowania swej tożsamości wobec nowej rzeczywistości, mierzenie się z traumą współistnienia z niedawnym wrogiem w warunkach pokoju wpisuje się w bardziej uniwersalną, współczesną debatę, dotyczącą budowania i odnalezienia nowej tożsamości,będąc daleko od rodzinnych i regionalnych tradycji.

Drugie wydarzenie pn. Być u Siebie, zrealizowane na podstawie wspomnień Niemców pozostałych w Polsce po 1945 roku, dotyczył głównie problematyki wysiedleń.

Reżyseria, scenografia: Jerzy Welter
Scenariusz: Aleksandra Kugacz, Jerzy Welter
Występuje: Aleksandra Kugacz

Jego twórcy docierając do osób, które były bezpośrednimi świadkami wydarzeń przełomowych, gdy tereny niegdyś niemieckie zostały wcielone do Polski oraz do ich potomków, próbowali dowiedzieć się min.: jak długo trwał proces wymiany ludności, jak długo Polacy i Niemcy mieszkali wspólnie, często pod jednym dachem? Jak układały się w tym czasie ich wzajemna relacje? Jak przebiegała podróż Niemców do przyszłych miejsc zamieszkania? I wreszcie – kiedy Niemcy opuścili swoje dotychczasowe siedziby? Ich wspomnienia stały się podstawą scenariusza, na podstawie którego powstał monodram, opowiadający o trudnym powojennym współżyciu Polaków i Niemców, oczekujących na wysiedlenie. Problem poruszany w spektaklu wpisuje się w bardziej uniwersalny współczesny dyskurs dotyczący migracji i związanej z nim tożsamości emigrantów i kolejnych pokoleń, co to znaczy „być u siebie”.

Spektakle powstały w ramach projektu Towarzystwa Kultury Czynnej NAD RZEKĄ CZASU dofinansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Źródło:Towarzystwo Kultury Czynnej